توصيه مطلب
۱
 
از سخنان علم الهدی و رئیسی تا امضای طومار در نمازجمعه

واکنش های جدید به تعبیر «آتش به اختیار»

کد مطلب: 71623
تاریخ انتشار : جمعه ۲۶ خرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۷:۵۲
 
با گذشت یک هفته از سخنان رهبری و به کار بردن تعبیر «آتش به اختیار» هنوز که هنوز است تحلیل ها، موضع گیری ها و حتی مصادره به مطلوب ها از این معنا ادامه دارد. آونگ افراط و حق به جانبی بار دیگر به حرکت افتاده و به نظر می رسد عده ای می خواهند این طور القا کنند که تفسیر به رأی های گروه های کوچک تر به زودی بر اظهار نظر های پشت تریبونی غلبه پیدا کند.
با گذشت یک هفته از سخنان رهبری و به کار بردن تعبیر «آتش به اختیار» هنوز که هنوز است تحلیل ها، موضع گیری ها و حتی مصادره به مطلوب ها از این معنا ادامه دارد. آونگ افراط و حق به جانبی بار دیگر به حرکت افتاده و به نظر می رسد عده ای می خواهند این طور القا کنند که تفسیر به رأی های گروه های کوچک تر به زودی بر اظهار نظر های پشت تریبونی غلبه پیدا کند.
به گزارش پایگاه خبری فریادگر، آخرین دیدار مقام معظم رهبری با دانشجویان همچنان بازتاب خبری و رسانه ای گسترده ای دارد. به کارگیری معنایی قابل دست یازیدن عامه از سوی رهبری برای عده ای فرصت پشت تریبون آمدن یا توییت کردن را فراهم آورد و از سویی موقعیتی شد تا عده ای در جهت اعمال سلیقه های شخصی فضا را آماده ببینند و بنرهایشان را به نماز جمعه ببرند. مقام معظم رهبری در دیدار با دانشجویان در بیاناتی اقدام به ایراد سخنانی کردند که همچنان بازتاب های خاص خود را دارد: «در دانشگاه خیلی می شود کار کرد، اتّفاقاً در دانشگاه باید کار کرد. چه کسی باید در دانشگاه کار بکند؟ شما. شما تشکّلها هستید که در دانشگاه باید کار بکنید. البتّه خطاب بنده در غیر از این جلسه به همه است؛ من به همه‌ی آن هسته‌های فکری و عملیِ جهادی، فکری، فرهنگی در سرتاسر کشور مرتّباً میگویم: هرکدام کار کنید؛ مستقل و به‌قول میدان جنگ، آتش‌به‌اختیار. البتّه در جنگ، قرارگاه مرکزی وجود دارد که دستور میدهد، امّا اگرچنانچه رابطه‌ی قرارگاه ‌قطع شد یا قرارگاه عیبی پیدا کرد، اینجا فرمانده دستورِ آتش‌به‌اختیار میدهد. خب شما افسرهای جنگ نرمید -قرار شد شما افسران جوان جنگ نرم باشید- آنجایی که احساس میکنید دستگاه مرکزی اختلالی دارد و نمیتواند درست مدیریّت کند، آنجا آتش‌به‌اختیارید؛ یعنی باید خودتان تصمیم بگیرید، فکر کنید، پیدا کنید، حرکت کنید، اقدام کنید.» ایشان همچنین در ادامه با اشاره به مواردی در حوزه فرهنگ مانند تهیه کنندگی فیلم ها یا پخش ربنای شجریان از صدا و سیما اشاره کردند و افزودند:« مثلاً فرض کنید اینکه فلان آهنگ قبل از افطار پخش بشود یا نشود، میشود مسئله‌ی اصلی؛ نامه‌نگاری میکنند! پیدا است که این دستگاه اختلال پیدا کرده که مسئله‌ی اصلی را از مسئله‌ی فرعی تشخیص نمیدهد و یک مسئله‌ی اصلاً بی‌اعتبارِ بی‌اهمّیّت فرعی را به‌عنوان یک مسئله‌ی اصلی، درشت میکنند. وقتی این‌جوری دستگاه‌های مرکزی اختلال دارند، آن‌وقت اینجا جای همان آتش‌به‌اختیاری است که عرض کردم.»
این بخش از سخنان رهبری مورد توجه بیشتری قرار گرفت و تحلیل های شخصی مبتنی بر باز شدن فضای افراط از سوی تندروها یا محدود کردن این سخنان به کار دانشگاهی را در پی داشت. هر دو گروه نیز ادله خاص خود را دارند. برای مثال عده ای که معتقدند فضای تندروی باز شده است در نماز جمعه شاهد مثال خود را پیدا کردند. بنری منقش شده به امضای «دانشجویان حزب الله» در نماز جمعه تهران قرار گرفت که روی آن نوشته شده بود: «ریاست محترم قوه قضائیه؛ با سلام امید قبولی طاعات و عبادات، ما امضا کنندگان شکایت از وزارت ورزش و جوانان در اجازه غیر شرعی به ورود بانوان به مسابقات والیبال اخیر مردان را داریم. لطفا دستور رسیدگی بدهید و الا مجبوریم بر اساس بند (م) وصیت نامه امام راحل و امر آتش به اختیار امام خامنه ای جلوگیری کنیم.» جدای از جمله بندی ضعیف این طومار(!)، نخستین نشانه های خودسری و مصادره به مطلوب سخنان رهبری از سوی این تشکل به معرض نمایش گذاشته شد.
علی مطهری نایب رئیس مجلس شورای اسلامی، با دو طرفه خواندن مفهوم آتش به اختیار تصریح کرده است:« اگر آزادی بیان مخدوش شد و به منتقدان حکومت اجازه اظهار نظر داده نشد یا افرادی را بدون حکم قضایی و بر خلاف قانون اساسی حصر خانگی کردند و یا مدیران کانال‌های تلگرامی پرمخاطب را قبل از انتخابات بدون هرگونه توضیحی بازداشت طولانی مدت کردند یا دانشجویان و خبرنگارانی را به اتهامات واهی و با انگیزه سیاسی بازداشت یا ستاره‌دار کردند، در اینجا دانشجویان و بلکه سایر اقشار مردم آتش به اختیارند چون مسئولان به وظیفه خود عمل نکرده اند.» البته مطهری در این سخنان نیز به مواضع فرهنگی خود در خصوص دانشگاه ها و حجاب نیز پافشاری کرد. وی افزود: «فکر می کنم مقام رهبری برای حراست از احکام دین و استقلال فرهنگی و احترام به آزادیها این تعبیر را به کار بردند که آثار آن، هم متوجه دولت و هم متوجه همه نهادهای حکومتی است.»
سید عباس صالحی، معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد نیز با تلاش برای مقابله با فضای افراط در توییتر خود نوشت: «اقدام "آتش به اختیار" در کلام و منطقِ رهبری، یعنی فعالیت‌های فرهنگی خودجوش، غیردستوری، اما در چارچوب قانون و اخلاق. از این واژه چماق نسازیم.» در همین راستا ضیا هاشمی، معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم نیز با رد تفسیر آتش به اختیاری به معنای هرج و مرج به تشریح مصادیق این معنا در دانشگاه ها پرداخت و اظهار کرد: «اگر کسانی چنین برداشت کنند که توصیه رهبر به گروه های سیاسی و دانشجویان این است که هر طوری که میل دارند ولو به رغم قوانین و ضوابط رفتار کنند، حتما تعبیر غلطی است.»
جالب تر آن که حتی در سوی دیگر ماجرا احمد علم الهدی، امام جمعه مشهد نیز آتش به اختیاری را مخالف با معنای خودسری دانست و گفت: «وقتی فرمانده از قرارگاه می‌گوید "آتش به اختیار" یعنی به همه چیز این رزمنده اطمینان دارد و می‌داند وی صف دشمن را عوضی نمی‌گیرد و در مقاومت کوتاه نمی‌آید و می‌داند این رزمنده با ایمان و عقیده در خط براندازی دشمن قدم برمی‌دارد. آتش به اختیار به معنای خودسر عمل کردن نیست. با ابتکار در خط آرمان‌ها بایستید و با دشمن نبرد کنید.»
صادق آملی لاریجانی رئیس قوه قضاییه نیز در سخنانی به این معنا واکنش نشان داده و گفته: «آتش به اختیار در عرصه فرهنگی یعنی دلسوزان انقلاب خصوصاً جوانان نباید به دلیل کم کاری احتمالی برخی مسئولان، کارهای فرهنگی را بر زمین بگذارند بلکه باید همانند مجاهدین در مقابل قاعدین، در صف اول جهاد انقلابی حضور داشته باشند و در مسیر تحقق اهداف فرهنگی انقلاب و ارزشهای آن بکوشند.»
همچنین ابراهیم رئیسی یار نزدیک رئیس قوه قضائیه و داماد امام جمعه مشهد نیز در آیین احیای شب قدر گفت: « آتش به اختیاری که رهبر معظم انقلاب فرمودند، ترجمان امر به معروف و نهی از منکر است. بر اساس روایات، اگر جامعه‌ای نسبت به امر به معروف و نهی از منکر بی‌تفاوت باشد و در برابر ترک معروف و عمل به منکر احساس مسئولیت نکند، آن جامعه مرده است.» در واقع ظاهر امر این است که علی رغم اقدام دانشجویان منسوب به حزب الله و فراهم شدن زمینه برای برخی اقدامات خودسرانه، چهره های شاخص اصولگرایی و کسانی که سابقه اقدامات و بیانات تندشان در دسترس است نیز در خصوص این تعبیر رهبری نگاهی آمیخته با احتیاط و پرهیز از اقدامات خودسرانه دارند.
هفته گذشته محمدباقر نوبخت سخنگوی دولت یازدهم سوءاستفاده از آتش به اختیاری را ظلم به رهبری دانست و با بیان این نکته که رهبری ارتقاء فرهنگ جامعه را فقط منوط به دستگاه‌های رسمی نمی‌دانند و از نظرشان همه در این زمینه مسئول هستند تصریح کرد:« این مبحث آتش به اختیار را هم باید اینطور در نظر بگیریم که هر فردی در قبال فرهنگ مسئولیت دارد و باید نسبت به ارتقاء سطح فرهنگی جامعه تلاش کند. اینکه هر جمله‌ای ایشان مطرح می‌کنند عده‌ای برای بیرون کردن رقیب از آن سوء استفاده می‌کنند چیز ساده‌ای نیست و این موضوع هم حل خواهد شد.»
به نظر می رسد جدای از برخی تشکل های تندرو که البته به خاطر اشارات مستقیم رهبری به فضای دانشگاه خود را محق می دانند با جمع آوری امضا به اعمال و نظرات سلیقه ای و خودسرانه خود مشروعیت کذایی ببخشند، اکثریت چهره های سیاسی کشور بر مخالفت با چنین رویه و نگاهی تأکید دارند. رهبری پس از بیان عبارات خود در خصوص آتش به اختیار بودن افسران جنگ نرم و اشاره به فضای دانشگاه، با اشاره به مصادیق سخنان خود تأکید کردند: « اهتمام به تخاطب واقعی؛ فضای مجازی چیز خوبی است، فرصتی است امّا کافی نیست. بعضی‌ها چسبیده‌اند به فضای مجازی -توئیتر و مانند اینها- برای اینکه پیامهایشان را برسانند، این فایده ندارد؛ تخاطب واقعی لازم است، میزگرد لازم است، سخنرانی لازم است، نشریّه لازم است، بحث های دونفره و سه‌نفره لازم است، جلسات تحلیل لازم است؛ این‌جور با مخاطبین تان بنشینید؛ و مانند این کارها.» آونگی که می توانست سوق پیدا کند به سمت افراط و تاب بخورد به ورطه هرج و مرج، ظاهرا در حال کنترل شدن است و اگر گاهی برخی گروهگ ها و تشکل ها اقداماتی خلاف قانون اساسی و منش عقلایی انجام می دهند، البته در تاریخ معاصر مساله تازه ای نیست.
محمدمَهدی حسین نیا
Share/Save/Bookmark
 
Copyright© faryadgar.com, all rights reserved.